Katendrecht: van havenwijk tot canvas voor street art

Van sjouwers en zeelui tot een nieuwe generatie

Wie nu over de Deliplein loopt, ziet terrasjes, de geur van vers gebakken brood uit de Fenix Food Factory en mensen die uitkijken over de Maas. Honderd jaar geleden was dat een heel ander beeld. Katendrecht was de plek waar zeelui aanlegden, waar de Chinese gemeenschap van Rotterdam zich vestigde en waar het nachtleven, op zijn zachtst gezegd, niet bepaald keurig was. De wijk had een reputatie en die reputatie kleefde er lang aan, ook nog lang na de Tweede Wereldoorlog.

Toen de haven verder naar het westen trok, bleef er een gat achter. Panden stonden leeg, straten werden stil en niemand wist precies wat er met Katendrecht moest gebeuren. Sommige oude pakhuizen bleven jarenlang dicht, andere kregen een voorlopige functie totdat er weer geld en aandacht voor de wijk kwam. Dat soort stilte is trouwens vaak het begin van iets nieuws, ook al duurt het jaren voordat dat zichtbaar wordt.

Muren die iets te vertellen hebben

De opleving van Katendrecht ging niet alleen over horeca en nieuwbouw. Op verschillende gevels in de wijk verschenen de afgelopen jaren muurschilderingen, sommige klein en verstopt in een zijstraat, andere groot genoeg om vanaf de overkant van de Maas te zien. Ze verwijzen vaak naar de haven, naar het water of naar de mensen die de wijk ooit bevolkten. Dat is geen toeval. Street art werkt hier niet als decoratie achteraf, maar als een manier om het verleden van de plek zichtbaar te houden terwijl alles eromheen verandert.

Er zit ook iets eigenwijs in. Waar kunst in andere Rotterdamse wijken soms nadrukkelijk gepland aanvoelt, top-down bedacht door een ontwikkelaar, voelt Katendrecht rommeliger. Alsof de kunst gewoon is opgedoken tussen de scheepvaartgeschiedenis en de nieuwe appartementen, zonder dat iemand daar heel veel overleg over heeft gehad. Precies die onvoorspelbaarheid maakt een wandeling door de wijk elke keer weer anders.

Waarom dit soort plekken blijven boeien

Rotterdam heeft wel meer wijken met een dubbel verleden, maar Katendrecht laat het contrast misschien wel het scherpst zien. Een straatnaambord met een verhaal van honderd jaar terug, drie meter verderop een muurschildering die net zo goed van vorig jaar kan zijn. Voor wie van de stad houdt is dat precies waarom een wijk als deze de moeite van het wandelen waard blijft, ook als je er al tien keer bent geweest. Je ziet elke keer wel iets over het hoofd.

Het is ook een goede herinnering dat kunst in de openbare ruimte niet alleen om het eindresultaat gaat. De laag onder de verf, de geschiedenis van de plek zelf, doet net zoveel werk als de afbeelding die je uiteindelijk ziet. Zonder die achtergrond is een muurschildering gewoon een plaatje op steen. Met die achtergrond wordt het een gesprek tussen verleden en heden.

Van de straat naar de muur thuis

Niet iedereen komt elke week naar Katendrecht om zich te laten inspireren door de gevels daar, en dat hoeft ook niet. Bij Art of Rotterdam vind je posters, prints en canvas die diezelfde havenidentiteit van de stad naar binnen halen, van de skyline tot specifieke plekken zoals deze. Het is een andere manier om iets van die geschiedenis een plek te geven, gewoon aan je eigen muur.